Het lijkt alsof ik hier op het einde van de wereld zit, van een grote baan, op een zandweg, op een nog kleinere zandweg, aan het einde van een pad. Daar is het huis van Lizzie.
Nu nodigden de paters ons uit om naar een verafgelegen plaats de mis te gaan lezen. Het einde van de wereld bleek nog ver van Lizzies huis te zijn.
De paters haalden hun monstrueus dikke jeep boven, niet degene die ze gebruiken voor officiële bezoeken en om bij andere paters op bezoek te gaan maar den echte. Het nadeel is dat er maar twee zitplaatsen binnenin zijn en Claudia en ik dus met dertig anderen in de laadbak moesten. Openbaar vervoer is door de stijging van de brandstofprijzen onmogelijk voor de gewone mensen hier en als de auto van de missie rijdt proberen ze ver mogelijk in de juiste richting mee te liften. Niemand moppert en iedereen maakt zich zo klein mogelijk. Er waren studenten van de school die op zondag zo hun familie proberen te bezoeken, vrouwen met kinderen, koorjongens en mannen op terugweg naar de mobiele zagerijen waar ze in de week in hutten wonen. Verder nog brother Vineed met zijn mountainbike, Claudia en ik. Ik had geluk, ik kreeg een baby op schoot, Claudia drie kippen die met hun poten aan elkaar gebonden waren.
We waren nog niet vertokken of de hemel brak open. De regen stort hier echt naar beneden en niks blijft droog. De dertig mensen maakten zich nog kleiner en regenjassen, chitenjes en dekens werden gedeeld.
Toen begon de helse trip naar de grote baan. Het is hier heuvelachtig en doordat het hier zo stortregent worden de zandwegen dan gewoon rivieren. De jeep kreeg bijna geen grip, berg op was nog oké maar bergaf schoven we gewoon naar beneden. Father Sojan, een jonge avontuurlijke Father doet dit werk al zeven jaar en hij stuurt de jeep alsof het een bobslee is, met een grote glimlach en heel luide Indische muziek. Wij dachten dat we gingen sterven, tot grote hilariteit van alle malawianen die ondertussen weten dat Sojan de beste chauffeur van Lusangazi en omstreken is.
Des studenten gaan nog dagen imitaties van claudia en mij opvoeren in de hostel. Er wordt hier veel met mij gelachen maar altijd wel lief. De grootste klucht is mijn schoolrok. Ik heb absoluut geen benul van hoe ik met een rok moet zitten, laat staan op de grond zitten zoals iedereen hier doet. De moment dat ik dus nog maar denk aan gaan zitten wordt er al gegniffeld. De keren dat ik al op een kip ben gaan zitten omdat die in de zetel lag te slapen zijn niet meer te tellen, ook dat wordt hevig geïmiteerd aangezien dat zowel de kip als ik het halve dorp dan bij elkaar krijsen.
Eens op de grote baan was het prachtig. De stortbui was over en de bergen zijn hier ongelooflijk mooi, nadat het geregend heeft komt de mist hier uit de grond en krijg je een blauwe hemel. We zetten brother Vineed ergens af aan een zandpad, hij moest nog een uur fietsen om ergens een kind te gaan dopen, terugfietsen en op ons wachten. Hij fietst graag en hij doet het met zijn kleed aan, de mensen kijken maar hij lacht eens en doet het gewoon.
Dan na dertig kilometer gingen we weer van de weg af en reden de broes is, wederom een pad waar wij ons niet aan zouden wagen maar sojan sjeesde al slippend omhoog, schoof omlaag en herhaalde dit een uur aan een stuk. De jeep was een stuk leger geworden en we schoven van links naar rechts door de laadbak, samen met wat zakken cement en een deur. Uiteraard schoven we ergens recht de bosjes in, het verhaal zou niet volledig zijn zonder een klein ongelukje. De twee vaders kwamen uit de auto gestapt sleurden een winch onder de auto vandaag en bevestigden ze aan een boom en een reserve boom en sleurden ons uit de modder. Alsof er niets aan de hand was stapten ze terug in reden verder, hun habijten onder de rode modder.
Aangekomen aan een open plek stond er een gebouw met gaten waar de ramen en de deuren moeten komen en één enkele stoel. Ze zetten schragen onder de deur die we meebrachten, deden een reiskoffer open en toverden alle benodigdheden om een altaar te versieren. Toen begonnen ze gewoon aan de mis, voor alleen mij en Claudia, later kwamen er mensen langzaamaan binnen, op het einde zat er zeker honderd man, gewoon op de grond, door de regen hadden ze vertraging opgelopen. In deze kerk wordt maar één keer alle drie maanden een dienst gehouden dus ze kwamen ondanks de regen en de modder. De diensten zijn in Tumbuka maar meestal zingen ze drie kwart van de tijd, dus het is leuk om te horen.
Daarna leek het even of we terug gingen rijden maar aan een andere zandweg stopte de auto en verdween Sojan in de bosjes. Hij ging de communie toedienen aan iemand die te ziek was om tot in de kerk te komen. Hij kwam doornat en vuil terug, hij was ergens naar beneden gegleden en had zich goed bezeerd maar nog steeds die grote glimlach.
De terugweg was minstens even spannend, goed dat de studenten mee terug waren om te duwen. We pikten brother Vineed en zijn mountainbike terug op en reden naar de missie. De laatste helling hebben we de jeep achtergelaten en hebben we te voet de offerandes (kippen, een geit, maïs, meel, tomaten, bonen,…) omhoog gesleurd. Mijn schoenen waren ergens in de vetzakkerij van de laadbak kwijtgeraakt maar deze ochtend heeft Sojan ze, met een grote glimlach, teruggebracht.

Gisteren leek het een heel gewone avond te worden tot er plots in het midden van het bos een auto tevoorschijn kwam. Dit is al heel moeilijk te geloven want de weg naar het huis is smal, heel erg stijl en als het regent is het een rivier. Geen weg waar wij ons zonder 4×4 aan zouden wagen, en zelfs dan. Staat daar ineens een stationwagen met een gebarsten voorruit en carrosserie in alle kleuren van de regenboog te piepen en te kraken.
Ik stond zo hard te staren dat ik niet gemerkt had dat alle vrouwen op hun knieën gegaan waren en ijverig het hoofd hadden gebogen. Zo rechtstaande tussen een hoop knielende vrouwen zag ik niet meteen een elegante uitweg uit de ietwat benarde situatie.
Nog steeds versteend zag ik uit de auto een kleine mollige Malawiaan en een klein meisje komen. Hij lachte eens, zei iets in het Tumbuka, liep iedereen gewoon voorbij en ging binnen in het huis. De vrouwen veerden overeind en in mijn ooghoek zag ik er eentje met een snelle beweging een kip grijpen en een andere kwam aanrennen met mijn zakmes. Mijn zakmes was trouwens al enkele dagen verdwenen.
Ik heb het einde van de kip niet meer meegemaakt want ik werd binnengeduwd in huis, een chtitega rondgebonden (een traditionele lap stof die ze op duizenden manieren gebruiken) en werd bevolen “you chat, I come back later”. Daar zat ik dan met een vreemde man in een zetel.
Even over de zetel, ik zit er nooit in want er wonen ratten onder.
De man bleek de man van een dochter te zijn. Hij sprak wel een beetje Engels maar met een zwaar accent dat voor mij heel moeilijk te begrijpen is. Hij wilde graag praten over de president en over de betogingen. Ik kon dus alleen maar knikken en luisteren naar zijn monoloog.
Veertig minuten later kwam de kip weer tevoorschijn. Als ze op de grond voor ons stond, stond de man recht en beval hij lizzie met hem in de auto te gaan zitten om te praten.
Ik bleef dus achter met de kip op de grond en de ratten, ook op de grond. Alle ander vrouwen waren verdwenen dus er was niemand om raad te vragen. Ik vroeg mij af hoe lang de ratten erover zouden doen om de moed te vinden en van de kip te komen eten. Ik heb er zeker tien minuten besluitloos naar gestaard voor ik de andere deur naar buiten heb genomen om hulp te zoeken, de schotel met kip in mijn handen.
Een beetje verontwaardigd hebben ze mij, en de kip, terug binnengeduwd. Éen van hen had wel begrepen wat er was en toverde een tafeltje om te kip op te zetten maar ik moest wel terug in de zetel gaan zitten. Het leek uren te duren maar uiteindelijk kwamen ze terug uit de auto, de man sleurde een klein stuk kip van de schaal en at het snel op. Hij liet zijn handen traditioneel wassen door een meisje, bedankte mij voor het gesprek en ging weer verder.
Nu bleek dat hij langs was gekomen omdat hij een pistool heeft, dat had uitgeleend aan een vriend, deze had dat verkocht en nu was zijn vrouw, de dochter van Lizzie, zo boos voor het vergooide geld dat hij niet meer bij haar in bed mocht. Hij kwam dus langs om aan Lizzie te zeggen dat ze aan haar dochter moest zeggen dat ze niet zo koppig mag zijn. Dat betekent dus één ei minder per dag. Een belangrijk verschil hier.

Ben hier bij mijn gastgezin. Ik woon bij Lizzy(53j) die de moeder is van kenneth, kenneth is getrouwd en heeft een dochter die ook Lizzy heet (3j) en een zoon Kingsley (1j ). Verder wonen hier nog veel ander mensen, Kenneth heeft twee zussen die niet hier wonen maar hun kinderen wel. Een van deze kinderen heet Chimwemwe en zit bij mij op school. Ze woont bij haar grootmoeder want haar moeder is seropositief en heeft geen geld om haar te onderhouden.

Anderen die  niet te plaatsen kinderen zijn: Junior, Emanuel, Sjiemeni, Bright, Linton. Verder zijn er nog drie vrouwen waarvan ik niet weet of ze hulp zijn of familie: Martha, Eritha en een naam die ik nog niet heb kunnen begrijpen.

Lizzy, de grootmoeder, was getrouwd met een priester die gestorven is van ‘den drank’, zeggen ze hier. Toen hij stierf ging het land over naar Kenneth de zoon. Er was heel veel land maar geen geld om het te bewerken. Land is hier echter helemaal niets waard. Langzaamaan zijn ze er bovenop gekomen en nu hebben ze een enorm grote ‘estate’, ze hebben het grootst aantal bewerkte akkers van de streek.

Om één of andere reden zijn ze net zo arm als iedereen anders hier, maar ze hebben geen honger ondanks hun enorme familie extensies die hier rondhangen. Dat is anders dan de anderen van het dorp.

Kenneth en zijn vrouw wonen in een hut aan de kant van de grote weg om te voorkomen dat hun oogst gepikt wordt terwijl Lizzie er hier middenin woon met al haar familieleden. Kenneth is 25 en is de verantwoordelijke voor een gezin van meer dan vijftien leden. Zijn vrouw is een ‘moderne’ en we praten niet met haar. Want ze gaat werken en dat is ongehoord, allemaal een beetje bizar aangezien ik hier ook elke dag ga werken, maar ik ben een westerse, en dat, dat is een ander ras, vind lizzie.

Doordat haar man priester was is lizzie altijd in contact gekomen met blanke missionarissen. Ze gaat er prat op met mes en vork te kunnen eten en heeft een van de best verstaanbare Engelse accenten die ik hier al gehoord heb. Jammer genoeg dacht/denkt ze dat ze mij moet behandelen als de blanke missionarissen. De eerste keer dat ik hier binnenkwam ging ze door haar knieën om mij thee en muffins aan te bieden. En het is bijna afgeleerd maar ze het is een niet te stoppen reflex, ze blijft het proberen. Verder is ze voor al de aanhansels en extensies vorken en messen gaan kopen ‘you never knwow where you are going in life, and if one of my children is required to eat with a knife and fork they will manage’ dus nu knoeit iedereen hier en als ze zich twee seconden draait eten ze met hun handen. Ik eet met mijn handen ‘you never know where you are going in life…’

Heel het dorp wacht hier af tot ze de blanke ziek maakt. Want ze krijg wel wat geld om mij te hebben en dat zorgt hier en daar voor een beetje afgunst, waarom krijgt zij er één en de rest niet? En blanken worden heel snel ziek, dus ze wachten af tot ik ziek word en dan krijgt iemand anders de volgende misschien. Ik moet hier melk recht uit de koe, weliswaar gekookt, drinken en fruit eten en ik mag geen seema eten zoals ze het normaal klaar maken want ze zegt dat ik daar sowieso ziek van ga worden dus ze maakt andere klaar. Of beter gezegd ze laat iemand anders dit klaar maken, dat moet gezegd, respect voor agogo lizzie hebben ze hier allemaal. Zij beslist alles, doet de financiën, beslist waar er wat geplant mag worden, hoeveel ‘workers’ er zijn, welke van hen een huis krijgen en welke uren moeten stappen elke dag.

Tot kenneth hier binnenkomt, dan gaat ze op de knieën en kookt ze zelf het beste wat er in huis is. Hij is immers de man des huizes. Hij is wel sympathiek en de traditie wil het zo maar soms is het heel verwarrend. Als hij hier niet is mag ik met iedereen praten. Als hij hier wel is moet ik eigenlijk via hem praten. De beleefdheid wil dat ik aan hem vraag hoe het met zijn moeder gaat, wat enorm bizar is aangezien ik haar de hele dag zie en ze naast mij zit. Hij vraagt dan aan zijn moeder hoe het met mij gaat en dan pas kunnen we praten.

Ik moet dus heel hard nadenken over wat mag en niet mag en tegen dat ik dan gedacht heb is het moment alweer voorbij.

M4H00255

Deze ochtend stond ik om twintig na vier op, ritste alle zakken terug dicht en vertrok vanuit het huis/villa van de paters in Lilongwe. Daar wonen twee priesters en twee leerlingen maar er zijn zeker vijftien slaapkamers, allemaal uitgerust met een eigen badkamer en eetzalen en een keuken die meer lijken op een balzaal dan iets anders. Ze wonen er in een ommuurde vesting met een bewaker die in een hok bij de poort woont en drie honden die het te pas en te onpas blaffen.
De paters hebben mij afgezet in Lilongwe waar ik de bus naar Mzuzu heb genomen. Het was geweldig om op de bus te zitten, het is hier zo groen en het klimaat is super , warm maar altijd wind en af en toe een regenbui. De bus vertrekt hier niet voor ze helemaal vol is, ik zat dus om vijf uur al op een bus die om kwart voor zeven pas vertrokken is. Het was maar 350 kilometer en we hebben er zeven uur en drie kwartier over gedaan, de bus stopt immers overal en iedereen stapt af waar hij wilt, naargelang hoe de andere reizigers reageren.
Het was een busrit hoe je het jezelf kan inbeelden, en meer. Met vier op banken van drie, gangpad tsjokvol, een vrouw met een kakelende kip in haar draagdoek, vrouwen met gezouten ansjovissen in manden , kinderen zitten bij iedereen op schoot, iedereen praat door elkaar, iedereen heeft een mening over de stopplaatsen, iedereen heeft een mening over de rijstijl van de chauffeur, de bus kraakt alsof ze het gaat begeven, in neutraal de steile bergen af en vooral ze rijden hier links in plaats van rechts, dus de eerste driehonderd kilometer deed ik mijn ogen dicht telkens er een tegenligger kwam.
Iedereen is hier warm en nieuwsgierig, de bus heeft mij een lesje Tumbuko gegeven, het lokale dialect van de streek waar ik ga wonen. Iedereen hielp en was enthousiast en mijn pogingen om ‘tsjoemene’ uit te spreken zorgden voor een hele lieve hilariteit. Ze vonden allemaal andere woorden heel erg belangrijk en maakten lijstjes in mijn notitieboek.
Toen ik aankwam in Mzuzu zijn de paters mij komen ophalen aan de roadblock, vandaar is het nog drie kilometer over een onverharde weg naar de school. De paters zijn enorm bezorgd over mijn welzijn. In lilongwe hebben ze zelfs frieten voor mij gemaakt omdat één pater ooit in Belgie was geweest en daar frieten had gegeten. Hier in Mzuzu hebben ze voor mij beslist dat ik nog niet naar mijn gastgezin mag. ‘you rest and we talk about it later’. Dus nu lig ik ondanks verwoede pogingen in een guesthouse naast de school in bed en is mijn verhuis naar het gastgezin gepland in het weekend.
Het is nog steeds onduidelijk wat ik als lessen ga geven ‘you rest and we talk about it later’. Ik heb de school bezocht en de slaapzalen en ik heb een aantal leraren gezien maar de lessen waren al afgelopen. Morgen ga ik kijken naar de lessen en hopelijk vinden de paters dat ik genoeg ge ‘rest’ heb om mee te doen.
So, goodnight, I rest, we talk about it later!
liefs

Dat ik meer antibiotica meeneem dan kleren, dat ik genoeg DEET heb om een een klein dorp uit te roeien,  dat de  Hub mij een papier laat tekenen waarin ik verklaar pillen te nemen en wekelijks de site van de diplomatie te checken, probeer ik vooral niet aan mijn hart te laten komen. Want kijk wat ik als mails krijg:

as you arrive on airport, my compaion will pick you from airport and
take you to our nearest house( 45Km) and follwoing day he will take
you to a bus( which is safe) will do the necessary arrangements. once
you start from Lilongwe, we know what time arrive in Lusangazi, then
we will be waiting for you on the road side. there is no difficulty
and problems. it will be safe. don't worry about it.

wish you all the best and have a nice time

with love and prayers

sijo from Lusangazi

nog negen keer slapen en ik ga op avontuur, heel kinderlijk, maar er zijn geen betere woorden voor….

julie